Maciej Pinkwart, Północna Słowacja...
ZAMEK SZARYSKI (Šarišský
hrad). Dziś pozostały zeń
jedynie romantyczne ruiny, usytuowane na wzgórzu (570 m) o
regularnych kształtach, wznoszącym się od zachodu nad
miejscowością Wielki Szarisz. Zamek istniał prawdopodobnie od
początków XIII w., choć w dokumentach pojawia się dopiero w
1262 r. Powstał w miejscu prehistorycznej osady. Po najeździe
tatarskim został przebudowany na murowany. Był najpierw
własnością królewską, potem stał się siedzibą żupanów
szaryskich. W XV w. zajęty przez wojska Jána Jiskry, w 1660
zniszczony wskutek przypadkowego wybuchu w prochowni. Zniszczenia
dopełnił pożar w 1687 r. Istniejące dziś ruiny świadczą,
że w swoim czasie była to jedna z największych twierdz
Słowacji. Górny zamek, gotycki, otoczony murem, składał się
z obronnych baszt, potężnej wieży mieszkalnej o przekroju
kwadratowym, dostępnej tylko z pierwszego piętra oraz pałacu z
salą rycerską, w XV w. przebudowanego w stylu renesansowym. W
obrębie dolnego zamku, także otoczonego umocnieniami
znajdowały się kolejne baszty obronne, a nawet kościół.
Obecnie na zamku prowadzone są prace archeologiczne i
częściowo zabezpieczające. Z Wielkiego Szarisza na szczyt
Zamkowej Góry prowadzi szlak turystyczny, wyznakowany żółto.
Wejście trwa ok. 45 min.