Maciej Pinkwart, Północna Słowacja...

WAG - rzeka w zachodniej części Słowacji, liczący 403 km lewy dopływ Dunaju. Powstaje z połączenia Białego i Czarnego Wagu. Biały Wag ma 30,3 km, wypływa z Zielonego Stawu Krywańskiego w Tatrach Wysokich na wys. ok. 2050 m npm., płynie najpierw na południe, potem na zachód, przepływa przez Ważec i nad Królewską Lehotą na wys. 663 m łączy się z Czarnym Wagiem. Ten z kolei ma 39 km długości, ma źródła na północnych stokach Królowej Hali w Niżnich Tatrach na wysokości ok. 1680 m i płynie najpierw na północny zachód, potem na zachód do Królewskiej Lehoty. Odtąd płyną razem jako Wag na zachód, w miejscowości Vrútký nurt skręca na północny zachód do Żyliny, za którą rozlewa się w niewielkie sztuczne jezioro Hričov, a następnie skręca na południowy zachód. W miejscowości Nowe Miasto nad Wagiem skręca na południe, a w Seredzie - na południowy wschód. W granicznej miejscowości Komarno (węg. Komárom) na wysokości 106 m. uchodzi do Dunaju. W górnym biegu Wag ma interesujące przełomy, gdzie malowniczo przeciska się przez wąwozy, m.in. między Królewianami a Krpeľanami oraz między Lipowcem a Strecznem. Poniżej Żyliny nad Wagiem usytuowanych jest kilkanaście pięknych zamków, spośród których jednym z najważniejszych jest Trenczyn.
Większe dopływy prawostronne: Biała, Orawa, Kisuca, Vlará, Mały Dunaj, lewostronne Boca, Revúca, Ľubochnianka, Turiec, Rajčanka i Nitra.
Dorzecze - największe spośród słowackich rzek (notabene obejmujące także skrawek Polski) ma obszar przeszło 15.000 km². Średnia roczna temperatura wody Wagu wynosi w Liptowskim Mikulaszu 6^oC, w Żylinie 8,8^oC, w Šali - 9,8^oC. Największymi sztucznymi jeziorami na Wagu są --> Liptowska Mara i Krpeľany koło Martina. Nad Wagiem leży największe uzdrowisko Słowacji - Pieszczany.
Nazwa Wag (Vah) pochodzi od łac. słowa Vagus - błąkający się, zmienny, co bierze się z obserwowanych przez Rzymian meandrów i zmieniającego się koryta w aluwialnych, płaskich terenach dolnego biegu rzeki, często zdarzających się tam powodzi i niebezpiecznych dla mieszkańców zmian stanu wody.
Przepływa m.in. przez Liptowski Hradek, Liptowski Mikulasz, Rużomberk, Vrútký (Martin), Żylinę, Bytczę, Poważską Bystrzycę, Púchov, Dubnicę, Trenczyn, Nowe Miasto nad Wagiem, Pieszczany, Seređ, Šaľę, Kolárovo, Komárno.

EPowrót do leksykonu
E Powrót do "Spisu treści"