Maciej Pinkwart, Północna Słowacja...
NAMIESTOWO (Námestovo,
614 m), w polskiej
literaturze także Namiestów. Miasto w Kotlinie Orawskiej, na
północno-zachodnim brzegu Jeziora Orawskiego, siedziba powiatu
(okresu). Ponad 8 tys. mieszkańców. Miejscowość
założona przez Františka Thurzona w 1557 r. na prawie
wołoskim, początkowo wchodziła w skład posiadłości Zamku
Orawskiego. Pierwszym sołtysem był Andrej Rand. Do rozwoju osady przyczynilo się
jej położenie w pobliżu traktu solnego, łączącego Węgry z Poslką. Od XVIII w. rolniczy charakter osady zmienił się na
rzemieślniczy, a mieszkańcy zajmowali się szczególnie wyrobem
płótna. W 1884 r. powstała tu Górnoorawska Spółka
Płóciennicza. W 1776 r. cesarzowa Maria Teresa nadała N. prawa
miejskie z prawem 4 jarmarków rocznie i cotygodniowego targu (we
czwartki). W czasie I wojny światowej zanikły tradycje
płóciennicze. W latach 1777-1920 i 1922-1960 siedziba powiatu.
W 1943 r. pożar spustoszył znaczną część miasta. Przy
spiętrzaniu wód Jeziora Orawskiego zalaniu uległy południowe,
niżej położone części miasta - w tym dawne, historyczne centrum osady. Powstanie jeziora
zmieniło dotychczasowy charakter miasta, nadając mu nowe funkcje - sportowo-turystyczne. Poza tym N. ma
przemysł tekstylny, elektroniczny i budowlany.
W
latach 1875-76 i 1879-99 mieszkał tu i pracował jako adwokat
sławny poeta słowacki Pavol Országh-Hviezdoslav. W N. odbywa się coroczny
przegląd dziecięcych zespołów folklorystycznych.
Interesujące:
Kościół katolicki św. Szymona i Judy z lat 1656-1659, pierwotnie renesansowy, wybudowany jako ewangelicki, przebudowywany od początków XVIII w. We wnętrzu XVIII-wieczne konfesjonały, chrzcielnica i płaskorzeźby św. Katarzyny i Barbary, przed kościołem kamienna statua NPM z 1758 r., drewniany krzyż z 1818 r. i pomnik biskupa Jana Wojtaszka (Ján Vojtaššák, 1877-1965)
Pomnik Hviezdoslava, autorstwa Fraňa Štefunka, na głównym placu miasta (Hviezdoslavovo namestie), poprzednio do 1998 r. znajdował się przed kościołem.
Osobistości: Anton Bernolak (1762-1813), urodzony w Slanicy ksiądz katolicki, językoznawca, pierwszy kodyfikator języka słowackiego, patron gimnazjum w Namiestowie, Martin Hamuljak (1789-1858), językoznawca, wydawca, organizator ruchu narodowego, Pavol Országh-Hviezdoslav (1849-1921), poeta, prozaik, honorowy przewodniczący Macierzy Słowackiej, urodzony w Wyżnym Kubinie, 21 lat mieszkał w Namiestowie, gdzie był adwokatem, Ján Vojtaššak, 1877-1965, urodzony w pobliskiej Zakamiennej, biskup, działacz niepodległościowy.