Maciej Pinkwart, Północna Słowacja...

KOSZYCE (Košice,210 m npm, www.cassovia.sk www.kosice.sk). Największe po Bratysławie miasto Słowacji - 235.000 mieszkańców, stolica województwa (kraj) wschodniosłowackiego, siedziba 3 dzielnic i powiatu, historyczne, administracyjne, gospodarcze i kulturalne centrum makroregionu, znane miasto akademickie. Położone o 24 km od granicy węgierskiej, są Koszyce miastem kresowym, w którym przez stulecia uzupełniały się wpływy słowackie, niemieckie i madziarskie, a także rusińskie i - mimo sporej odległości od granicy - polskie. Korzystne położenie przy głównej drodze północ-południe, łączącej Bałkany z Polską, znakomity klimat i sytuacja geograficzna spowodowały harmonijny rozwój miasta przez niemal cały okres jego historii. Dziś jest to jedno z najpiękniejszych i najczęściej zwiedzanych miast Słowacji.
Teren miasta zasiedlany był już w okresie paleolitu. Archeolodzy odkryli tu stałe osady z okresu kultury bukowogórskiej, epoki brązu, kultury lateńskiej i celtyckiej. Już w VIII w. była tu pierwotna osada słowiańska. Ślady dawnych warownych osad odnaleziono m.in. w południowej dzielnicy Krasna nad Hornadem oraz na wzgórzu Hradowa, na północ od miasta, gdzie od połowy XIII w. istniał królewski zamek, czuwający nad bezpieczeństwem podróżnych. W ostatnich latach XI w. w Krasnej, na terenie dawnego grodziska, usadowiło się opactwo benedyktynów. Droga, łącząca te dwa ośrodki, niebawem obrosła osadami, które połączywszy się utworzyły zalążki miasta. Według niektórych źródeł już w 1216 r. stał na obszarze miasta następny klasztor. Pierwotna słowiańska osada usytuowana była w rejonie ulicy Słowackiej - podobnie jak w pobliskim Preszowie i Bardiejowie, tutaj też stał pierwszy kościół parafialny. Pierwsza pisemna wzmianka o K. pochodzi z 1230 r., po najeździe tureckim za sprawą króla Béli IV osiedlają się tu osadnicy niemieccy, którzy już w 1249 r. dostali ważne przywileje. Już w 1290 r. K. otrzymały prawa miejskie, zawierające m.in. zgodę na wolny wybór rady miejskiej oraz autonomię sądową i kościelną, a także prawo do budowy murów miejskich. Już stał wówczas na obecnym miejscu pierwotny kościół św. Elżbiety, wybudowany w latach 1260-80 na środku rynku. Istniała już wówczas także część umocnień, szpital i dom królewski przy rynku. Z tamtej epoki zachował się do dziś wczesnogotycki kościół dominikański w zachodniej części śródmieścia. Od końca XIII w. odbywały się już w mieście jarmarki, gdzie sprzedawano towary pochodzące m.in. z Krakowa, z Prus i miast nadbałtyckich.
W 1304 r. starający się o tron węgierski Karol Robert darowuje K. swemu palatynowi Amadejowi Abie, którego władza nad miastem była tak uciążliwa, że wywołała bunt mieszkańców. W międzyczasie Aba wespół z żupanem trenczyńskim Matušem Csákiem wypowiedzieli posłuszeństwo królowi. Koszyczanie w 1311 r. wywołali zamieszki, w których Aba zginął. Ostateczne rozstrzygnięcie wojny domowej nastąpiło w 1312 r. w podkoszyckiej miejscowości Rozhanowce, kiedy to oligarchowie zostali pokonani przez wojska królewskie.
W 1347 r. Koszyce stały się wolnym miastem królewskim, w 1369 r., jako pierwsze miasto w Europie otrzymały własny herb, przedstawiający ukoronowanego lwa otoczonego liliami andegaweńskimi, co zapewne nawiązuje do wdzięczności, jaką okazywali Koszycom władcy z rodu Anjou za opowiedzenie się po stronie Karola Roberta w jego wojnie z magnatami. Przywileje, nadane Koszycom w I połowie XIV w., stały się podstawą praw, nadawanych w latach późniejszych miastom Spisza i Szarisza.
Jedną z podstaw bogactwa miasta był handel, także z zagranicą. Partnerskim miastem K. stał się polski Kraków, z którym słowackie miasto zawarło w 1324 r. układ o partnerstwie. W 1361 r. K. otrzymały prawo składu na towary przywożone z Polski, Rusi i Siedmiogrodu. K. były głównym ośrodkiem Pentopolitany, czyli związku pięciu miast wschodniej Słowacji (obok K. - Preszów, Bardiejów, Sabinów i Lewocza). W XIV w. uważano je za drugie - po Budzie - miasto królestwa węgierskiego.
W 1374 r. w K. została podpisana ugoda między królem węgierskim i polskim Ludwikiem I a polską szlachtą, w której w zamian za zgodę na sukcesję tronu dla jednej z jego córek (początkowo miała to być Maria, w końcu królem - nie królową! - Polski została Jadwiga) szlachta otrzymała szereg przywilejów, m.in. zwolnienie z niektórych podatków, prawo do zatwierdzania zmian w systemie podatkowym, oraz obietnicę wykupywania polskich rycerzy z niewoli tureckiej. Przywilej koszycki rozpoczął dwuwiekowe związki dynastyczne polsko-węgierskie.
W XV w. następował szybki rozwój miasta, dzięki kolejnym przywilejom, otrzymywanych przez poszczególne, powstające coraz szybciej cechy. K. stały się właścicielem licznych kopalń na terenie Rudaw oraz winnic w rejonie Tokaju. Niebawem K. stały się centrum terenu zajętego przez Jána Jiskrę i aż do II połowy stulecia było tu husyckie dominium, potem przeważali w nim zwolennicy działań antyhabsburskich. Miasto popierało Jagiellonów, ale po bitwie pod Mohaczem opowiedziało się za Ferdynandem Habsburgiem. W 1528 r. pod Koszycami wojska Ferdynanda pokonują kontrkandydata do korony węgierskiej, Jána Zápolyę, który ucieka do Polski. Walki wybuchają znowu w latach 30. W 1538 r. zostaje podpisany pokój w Wielkim Waradynie, na mocy którego dokonuje się podział kraju między obu pretendentów. Wschodnia Słowacja z Koszycami przypada w udziale Zápolyi. W latach 40. całość Słowacji przechodzi w ręce Ferdynanda, Węgry zostają opanowane przez Turków, Zápolya zatrzymuje Siedmiogród.
W 1556 r. prawie całe miasto zniszczył wielki pożar, po którym rozwój K. został zahamowany, do czego dodatkowo przyczyniły się walki z Turkami oraz wojny religijne, związane z kontrreformacją. W okresie okupacji Węgier przez Turków K. stały się głównym miejscem emigracji patriotów węgierskich. W połowie XVII w. K. były stolicą Komitatu Abovskiego, zarządzanego przez władze Siedmiogrodu Gabora Bethlena i Františka I Rákóczego. W 1682 r. w K. Imrich Thőkőly został przez władze tureckie obwołany królem węgierskim. Stało się to preludium do wielkiej kampanii wojennej, w której wojska tureckie, występujące rzekomo z poparciem dla Thőkőlego doszły pod Wiedeń. Zwycięstwo Sobieskiego i następujące po nim represje cesarskie położyły kres tureckim wpływom w tej części Europy.
Na przełomie XVIII i XIX w. po stłumieniu powstań antyhabsburskich miasto dźwignęło się z upadku, nastąpił także znaczny wzrost wpływów węgierskich. W początkach XIX K. zostały siedzibą biskupstwa i dotychczasowy parafialny kościół św. Elżbiety przemianowano na katedrę. Nowy etap gospodarczego rozwoju nastąpił po połączeniu K. linią kolejową z Miszkolcem i Budapesztem (1860 r.), a następnie w 1870 r. z Boguminem. Na wschód od centrum miasta powstała stacja kolejowa, oddzielona od starówki nowoczesnym parkiem. K. upodobniły się pod względem urbanistyki do Wiednia i Budapesztu. Powstały także nowe ośrodki kultu religijnego - w 1866 r. żydowska synagoga, w 1886 - kościół greckokatolicki. W architekturze od początków w. XX dominowała secesja, która do dziś nadaje główny charakter śródmieściu.
W okresie od maja do lipca 1920 r. Koszyce wraz z większą częścią terenu wschodniej Słowacji pozostawały pod okupacją węgierskiej Armii Czerwonej. Sprawa przynależności państwowej Koszyc powróciła po dyktacie monachijskim, kiedy to na mocy niemieckiego "arbitrażu wiedeńskiego" K. zostały przekazane Węgrom. Sytuacja taka utrzymała się do 1945 r.
Rozwój kultury i nauki rozpoczyna w XIII w. szkolnictwo kościelne, w końcu XIV w. powstaje miejska szkoła, w 1654 r. pierwsze gimnazjum jezuickie. Pierwszą szkołę wyższą - uniwersytet jezuicki z wydziałami teologicznym, filozoficznym i filologicznym - założono w 1657 r. W 1776 r. przekształcono uczelnię w królewską akademię, w której charakter akademicki zachował tylko wydział prawa.
Po II wojnie światowej K. stały się wielkim centrum przemysłowym (hutnictwo, przemysł maszynowy i konstrukcyjny, spożywczy, chemiczny, tekstylny, poligraficzny), akademickim i naukowym (m.in. Uniwersytet Techniczny i Uniwersytet Humanistyczny im. P.J. Szafarika, Wyższa Szkoła Weterynarii, Państwowa Biblioteka Naukowa, ogród zoologiczny i botaniczny, planetarium), kulturalnym (szkoły artystyczne, Państwowy Teatr Dramatu, Opery i Baletu, Teatr Lalek, Teatr Węgierski, Teatr Cygański, Państwowa Filharmonia, wiele muzeów i galerii,), a także handlowym i turystycznym. Centrum miasta w 1981 r. zostało ogłoszone rezerwatem miejskim. Na południe od K. znajduje się międzynarodowy port lotniczy Koszyce-Barca.

Zabytki:

Katedra św. Elżbiety, budowana od ok. 1380 r. w miejscu dawniejszego kościoła z II poł. XIII w. Charakterystyczna gotycka sylweta świątyni z dwiema nierównej wysokości wieżami stanowi główny akcent południowej strony rynku. Główna część budynku została wzniesiona przed 1420 r. pod kierunkiem majstra Piotra, w 1470 r. królewski budowniczy Štefan kierował budową południowej kaplicy Św. Krzyża, w 1477 powstała kaplica Panny Marii i pastoforium. Południowa wieża jest wykończona dekoracyjnym wieńcem z herbem króla Macieja Korwina. W 1491 r. w czasie walk o miasto kościół został uszkodzony, a po remoncie w 1508 r. dostawiono obecne prezbiterium. Kataklizmy dotykały świątynię jeszcze w 1556 i 1775 r., kiedy to częściowo niszczył ją pożar, w 1834 - trzęsienie ziemi, a w 1845 r. powódź. Po naruszeniu statyki budowli przez huragan w 1875 r. doszło do generalnego remontu w latach 1877-96, kiedy to według projektu Imricha Steindla nadano katedrze obecny wygląd.
W kościele wybudowano także kryptę Františka II Rákóczego, w której w 1906 r. umieszczono jego szczątki. W czasie rekonstrukcji odkryto fragmenty dawnej gotyckiej polichromii z XV w., ukazującej dwunastu apostołów, sceny Zmartwychwstania i Sądu Ostatecznego.
Główny gotycki ołtarz św. Elżbiety z lat 1474-77 na skrzydłach ozdobiony jest 48-ma malowidłami tablicowymi, co jest unikatem na skalę światową. Umieszczone w nim figury pochodzą z pracowni mieszkającego w Wiedniu niderlandzkiego mistrza Nicolausa Gerhaerta. Boczny, późno gotycki ołtarz Nawiedzenia dał wykonać M. Günther w 1516 r. Drugi boczny ołtarz Ostatniej Wieczerzy jest darem mieszkańców Bardiejowa z 1896 r. Ołtarz Zaśnięcia Panny Marii ma na wizerunku św. Katarzyny podpis Jacobus Bleselius 1579. Ołtarz św. Antoniego pochodzi z I połowy XVI w. i składa się z części dwóch ołtarzy nie całkiem zniszczonych w czasie pożaru w 1556 r. Pozostałe ołtarze są neogotyckie, przeważnie z początków XX w. Figury węgierskich świętych - Stefana, Władysława i Imricha, umieszczone na głównym filarze pochodzą z połowy XV w., a rzeźby Kalwarii w południowym oratorium są datowane na 1320 r. Przedmioty liturgiczne przeważnie z XV-XVI w., część z pracowni słynnego spiskiego złotnika mistrza Jána Szilassyego.

Kaplica św. Michała, wolno stojąca budowla na południe od katedry, wzniesiona w końcu XIV w. jako kaplica cmentarna. We wnętrzu interesujące krzyżowo-żebrowe sklepienie, w murach umocowane gotyckie i renesansowe płyty nagrobne, uprzednio znajdujące się w katedrze św. Elżbiety.

Urbanowa Wieża - wolno stojąca XIV-wieczna dzwonnica, przebudowana w stylu renesansowym w 1628 r. W wieży znajduje się dzwon "Św. Urban", odlany w 1557 r. ze starszych dzwonów, zniszczonych przez pożar. W latach 1943-47 dostawiono arkadowe przybudówki, w których umieszczono lapidarium, składające się ze średniowiecznych i renesansowych epitafiów, pochodzących z katedry. Do XIX w. dzwonnica, kaplica św. Michała i katedra otoczone były wspólnym murem cmentarnym.

Klasztor jezuitów i kościół św. Trójcy, nazywany też uniwersyteckim, wybudowany w latach 1671-84 wg wzoru kościoła Il Gesu w Rzymie, usytuowany na wschodniej stronie rynku, z dwuwieżową fasadą, stanowił część kompleksu zabudowań Uniwersytetu Jezuickiego, mającego siedzibę w budynkach klasztornych, a założonego przez biskupa Benedykta Kišdę w 1657 r. i zatwierdzonego przez cesarza Leopolda w 1660 r. Sam klasztor został postawiony po 1654 r. po rozbiórce tzw. królewskiego domu i poza Uniwersytetem mieściła się tu drukarnia, gimnazjum, a na koniec Akademia Prawna. Główny ołtarz Wniebowzięcia Marii Panny pochodzi z 1854 r., wyposażenie wnętrza przeważnie z XVIII w. Jeden z kielichów jest dziełem Jána Szilassyego.

Klasztor i kościół franciszkański, wybudowany w XIV w. przy murach miejskich od strony północno-wschodniej, wykorzystywany przez franciszkanów do 1556 r., kiedy to budynek został zniszczony przez pożar. Po opuszczeniu miasta przez zakon, prowizorycznie zadaszone budynki zajęte były przez wojsko, na początku XVII w. kościół wyremontowano w stylu barokowym, w 1775 ponownie zniszczył go pożar i odbudowywany był przez 4 lata. Główny ołtarz barokowy, z 1760 r., boczne ołtarze z lat 60. XVIII w. Obecne zabudowania klasztorne pochodzą z II połowy XVIII w., w początku XIX w. przebudowane w stylu klasycystycznym.

Klasztor dominikanów i kościół Panny Marii, najstarszy w mieście, wzniesiony ok. r. 1290, przebudowany w stylu barokowym w początkach XVIII w. Na sklepieniu polichromia z 1756 r.

Kościół na Kalwarii, wybudowany za miastem w stylu barokowym w 1737 r., podobnie jak stacje drogi krzyżowej.

Kościół ewangelicko-augsburski, z lat 1804-06, klasycystyczny.

Kościół kalwiński, klasycystyczny, wybudowany w latach 1805-11, wieża z 1853 r.

Kościół greckokatolicki, drewniany, z 1741 r., przeniesiony ze wsi Kożuchowce koło Świdnika.

Synagoga z 1927 r., po II wojnie światowej wykorzystywana jako sala koncertowa, obecnie Dom Sztuki.

Teatr Państwowy, usytuowany w rynku, wybudowany wg projektu A. Langa i A. Steinhardta z końcem XIX w. w stylu historyzującym.

Ratusz (ul. Hlavná 59), wybudowany w latach 1779-80 wg proj. J.Langera w stylu barokowo-klasycystycznym, wystrój rzeźbiarski A.Kraussa, malowidła E.Schrötta z 1781 r. (w sali zgromadzeń apoteoza Marii Teresy). Dziś znajduje się tu okręgowa biblioteka.

Dom Lewocki (ul. Hlavná 65), gotycka budowla, wzniesiona przez Alexisa Thurzo i w 1542 r. podarowana miastu Lewocza. W 1569 r. odkupiła go koszycka rada miejska i urządziła tu zajazd. Przebudowywany w stylu renesansowym i barokowym, obecnie wystrój neogotycki.

Pałac Rákóczego (ul. Hlavná 88), dom gotycki, potem rozbudowywany. W latach 1706-07 miał tu swoją rezydencję książę František II Rákóczy. Fasada barokowa. Dziś mieści się tu Muzeum Techniki.

Więzienie Miejskie, albo Mikluszowe (ul. Hrnčiarská 7). Pochodzi z XVII w., kiedy to połączono podczas przebudowy dwa gotyckie domostwa z XV w. Więzienie istniało tu co najmniej od 1618 do 1909 r. W latach 1940-42 dokonano rekonstrukcji budynku i urządzono tu ekspozycję muzealną, pokazującą historię miasta.

Muzea:

Muzeum Wschodniosłowackie, 04136 Košice, Hviezdoslavova ul. 3, tel.+421-95-622-3061, +421-95-622-0309, fax: +421-95-622-8696, www.cassovia.sk/vsmuzeum. Czynne od od wtorku do soboty w godz. 9⁰⁰-17⁰⁰, w niedziele 9⁰⁰-13⁰⁰.
Założone w 1872 r., jako jedno z najstarszych na Słowacji, wówczas pod nazwą Muzeum Górnokarpackie. Gromadzi blisko pół miliona okazów z dziedziny sztuki, rzemiosła artystycznego, historii, numizmatyki, etnografii, nauk przyrodniczych i fotografii. Reprezentatywna część zbiorów pokazywana jest w 11 ekspozycjach, odwiedzanych rocznie przez ok. 150 tys. osób z kraju i zagranicy.
W oddziale przy placu Maratonu Pokoju (nám. Maratónu mieru 2) prezentowane są ekspozycje: Koszycki Złoty Skarb - zbiór blisko 3 tys. złotych monet z XV - XVII w., wybitych w 81 mennicach Europy, a także liczący przeszło 2 metry złoty renesansowy łańcuch, Lud, twórca dóbr - ekspozycja krajoznawcza, ukazująca dzieje wschodniej Słowacji od prehistorii do połowy XIX w., Ekspozycja złotnicza - zbiór ok. tysiąca wyrobów złotniczych, kościelnych i świeckich z okresu od XIV do XX w. Pieniądze we Wschodniej Słowacji - ekspozycja numizmatyczna obejmująca zbiory od II w. p.n.e. aż do 1953 r.
Oddział przy ul. Hviezdoslavovej 3: Wieki w sztuce - historyczny przegląd rozwoju sztuki, rzemiosła artystycznego i sztuki ludowej od epoki romańskiej po secesję.
Oddział Mikluszowe Więzienie, przy ul. Hrnčiarskiej 7: Koszyce w średniowieczu. W podziemiach zrekonstruowana jest średniowieczna izba tortur.
W sąsiedniej Baszcie Kata prezentowana jest ekspozycja Z geologii i zoologii Wschodniej Słowacji, a opodal zrekonstruowany jest Dom Františka II Rákóczego, będący repliką domu, w którym przywódca antyhabsburskiego powstania mieszkał w czasie tureckiego wygnania w Rodosto. Ekspozycja ukazuje dzieje powstań narodowych i religijnych oraz żywot i rodzinę Rákóczego.
Oddział Urbanowa Wieża, koło katedry św. Elżbiety prezentuje ekspozycję dawnego odlewnictwa we Wschodniej Słowacji: dzwony, armaty, przedmioty liturgiczne.
Pozamiejskim oddziałem muzeum jest ekspozycja w Czerwonym Klasztorze.

Słowackie Muzeum Techniki, 04382 Košice, Hlavná ul. 88, tel.: +421-95-622-4035, +421-95-622-4036, +421-95-622-3665, fax: +421 95 622 59 65, www.stm-ke.sk. Czynne od wtorku do piątku w godz. 9⁰⁰-17⁰⁰, w soboty 9⁰⁰-14⁰⁰, w niedziele od 12⁰⁰ do 17⁰⁰.
Gromadzi ponad 14 tys. okazów. Prezentowane są zbiory dotyczące górnictwa, hutnictwa, kowalstwa artystycznego, zegarmistrzostwa, mechaniki, elektrotechniki, geodezji i kartografii, fotografii i kinematografii. Częścią placówki jest planetarium. Muzeum ma także kilka oddziałów, prezentujących pamiątki techniki in situ.

Muzeum Weterynarii, 04382 Košice, cesta Pod Hradovou 13 a. Udostępnione po wcześniejszym umówieniu się.
Założone w 1976 r., na bazie istniejącego wcześniej przy Wyższej Szkole Weterynarii gabinetu historii weterynarii. Od 1988 r. muzeum mieści się w nowej siedzibie instytutu. Prezentuje historię weterynarii i sylwetki czołowych osobistości tej nauki.

Muzeum Wojciecha Löfflera, 040 01 Košice, Alžbetina ul. 20, tel.+421-95-622-3073, +421-95-622-3234, fax: +421-95-622-3073, e-mail: vlmuzeum@napri.sk. Czynne od wtorku do soboty w godz. 10⁰⁰-18⁰⁰, w niedziele 13⁰⁰-17⁰⁰ (w piątek przed południem wstęp wolny!).
Istnieje od 1993 r. Prezentuje dzieła i pracownie rzeźbiarza W.Löfflera - propagatora nowoczesnej sztuki rzeźbiarskiej na Wschodniej Słowacji. Organizowane są tu także czasowe wystawy młodych artystów.

Galeria Juliusa Jakobyego, 04001 Košice, ul. Hlavná 27, tel.: +421-95-622-6667, +421-95-622-0340, fax: +421-95-622-0340. Czynne od wtorku do soboty od 10⁰⁰ do 18⁰⁰, w niedziele (wstęp wolny!) 10⁰⁰-14⁰⁰.

Galeria wojewódzka, najstarsza i największa na Słowacji. Gromadzi zbiory sztuki przeważnie z rejonu Wschodniej Słowacji. Obecnie ma w ewidencji blisko 6,5 tys. obiektów. Siedzibą galerii od 1992 r. jest dawny Dom Żupy z 1779 r. Czynne są ekspozycje XIX-wieczne malarstwo we Wschodniej Słowacji, Sztuka XX w., Grafika Słowacka, w osobnej części prezentowane są malarskie dzieła Juliusa Jakobyego z okresu 1920-80. Oddział galerii mieści się przy ul. Elżbiety 22, gdzie prezentowana jest ekspozycja Koszyce w sztuce. W siedzibie głównej galerii prezentowane są także wystawy czasowe, odbywa się sprzedaż dzieł współczesnych i antyków, jest także kino i specjalistyczna biblioteka.

Państwowa Biblioteka Naukowa, 04010 Košice, ul. Hlavná 10. Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 7⁰⁰-20⁰⁰.
Gromadzi 3.300.000 egzemplarzy słowackich i zagranicznych dzieł, periodyków i dokumentów. Dysponuje katalogami w postaci komputerowych baz danych, zarówno własnych zasobów, jak i bibliotek zagranicznych. Prowadzi działalność wydawniczą, wykonuje też poszukiwania bibliografii do zleconych tematów.

Uniwersytet Pavla Jozefa Szafarika, Moyzesova ul., został założony w 1959 r. na bazie dwóch już istniejących wydziałów: lekarskiego w K. i filozoficznego w Preszowie. W 1963 r. powstał wydział przyrodniczy, w 1964 - pedagogiczny, w 1973 - prawniczy. Patronem uczelni jest P.J. Szafarik (1795-1861) - znany słowacki literat, historyk i językoznawca, urodzony w małej gemerskiej wsi Kobeliarowie. W 30 lat po założeniu uniwersytet miał 55 katedr. Przeciętnie studiuje tu ponad 4 tysiące studentów, a pracuje przeszło 2 tys. osób, w tym 40 profesorów, 218 docentów, 480 asystentów. Uniwersytet dysponuje własnym ogrodem botanicznym, biblioteką, wydawnictwem naukowym.

Zakwaterowanie: Hotel Alessandria***, Jiskrova 3, 04001 Košice, Hotel Ali*, Alejova 2, 04004 Košice, Hotel Bankov****, Dolny Bankov c. 2, 04001 Košice, Hotel Centrum***, Južná trieda 2/A, 04323 Košice, Hotel Hutnik**, Tyrsovo nabrežie 6, 04001 Košice, Hotelová akademia**, Južna trieda 10, 04001 Košice, Hotel Europa*, Protifašistovskych bojovnikov 1, 04001 Košice, Hotel Club, Nerudova 12, 04001 Košice, Hotel Cobra***, Jiskrova 3, 04001 Košice, Hotel Ferum***, Železiarenská 49, 04015 Košice, Hotel Kohal**, SNP 61, 04011 Košice, Hotel Metal**, Zeleziarenská 11, 04015 Košice, Hotel Ranc**, Sebastovská 4, 04017 Košice, Hotel Stadion Tobi, Cermelská 1, 04001 Košice, Hotel Slovan***, Hlavná 1, 04001 Košice, Autocamping Šalaš Barca, Alejová, 04001 Košice, Turistická ubytovňa, Šturová 32, 04001 Košice, Turistická ubytovňa Kosmalt**, Kysucká 16, 04011 Košice, Penzión Accord** (dawn. U Lewa), Alejová 2, 04011 Košice, Penzión Atlantic***, Razusová 1, 04001 Košice, Penzión Pri Radnici**, Baciková 18, 04366 Košice, Penzión Rozalia, Oravská 14, 04001 Košice.

Turystyka i narciarstwo. Podkoszyckie tereny rekreacyjne to przede wszystkim zalesiony obszar rozciągający się w kierunku Koszyckiej Białej oraz rejon w dolinie Myslavskiego Potoku, a także pobrzeże sztucznego jeziora Rużin, w miejscu gdzie Gnilec wpada do Hornadu (ok. 30 km na wschód od miasta), oraz rejon zalewu Bukowiec na rzece Ida. Tereny narciarskie w okolicach miejscowości Sokol, Kavečany - Hrešna, koło przełęczy Jahodna i w rejonie zalewu Rużin. Turystykę pieszą uprawia się w rejonie Gór Wołowskich i Czarnej Góry.

EPowrót do leksykonu
E Powrót do "Spisu treści"