Maciej Pinkwart, Północna Słowacja...
KISUCE - historyczno-geograficzna kraina, położona w północno-zachodniej
Słowacji, granicząca z Polska i Czechami, usytuowana w rejonie
dorzecza rzeki Kisucy, oraz górnej części dorzecza Varinki i Zázrivki,
na stokach Kisuckich i Orawskich Beskidów oraz Jaworników i Pogórza
Kisuckiego, a także na północnym skrawku Małej Fatry.
Zasiedlana stosunkowo późno, pod koniec XIII i z początkiem
XIV w., od XV do XVII w. kolonizacja wołoska. Osadnictwo postępowało
od południa, początkowo wzdłuż koryt większych rzek i potoków
(Kisuca, Bystrzyca). Osobny charakter z etnograficznego punktu
widzenia miało osadnictwo góralskie, beskidzkie dorzecza Čierňanki
(Svrčinovec, Čierne, Skalité), związane z pobliskimi terenami
Śląska. Kolonizacja wołoska doprowadziła do powstania sporej
liczby małych, rozrzuconych osad, przy braku początkowo większych
miast. Pierwsze większe ośrodki (Kisuckie Nowe Miasto, Czaca)
miały przede wszystkim charakter targowy, były też siedliskiem
warsztatów rzemieślniczych. Jeszcze w połowie XX wieku ponad
70 procent mieszkańców żyło w drobnych wsiach i osadach, a
przemysł i rolnictwo były mało wydajne, stąd często
obserwowane zjawisko emigracji zarobkowej, zarówno sezonowej,
jak i stałej. Po II wojnie światowej nastąpił rozwój przemysłu
i przede wszystkim - komunikacji, zarówno kolejowej, jak i
autobusowej. Centra miejskie (Czaca, Kisuckie Nowe Miasto, Krasno,
Żylina) mają charakter przemysłowy, północna część
regionu - usługowy, z coraz bardziej rozwijającymi się pod
względem narciarskim i turystycznym rejonami Wielkiej Raczy i
Jaworników. Duże znaczenie dla rozwoju terenów beskidzkich miało
otwarcie przejścia granicznego z Polską Skalité - Zwardoń, co
udostępniło dla turystów i narciarzy z obu krajów atrakcyjny
rejon, w którym powstaje coraz więcej schronisk i wyciągów.
Zaliczana do Kisuc Terchová mimo swej atrakcyjności
etnograficznej (miejsce urodzenia Janosika) jest w tej chwili
postrzegana przede wszystkim jako przedpole Vratnej i jej
wielkiego ośrodka narciarsko-turystycznego w Małej Fatrze.
Największe miejscowości - Czaca, Żylina, Kisuckie Nowe Miasto,
Krasno nad Kisucą, Varín, Terchová. Największe rzeki - Wag,
Kisuca, Bystrzyca.
Trasa nr 3.