Dygresje greckie

 

Maciej Pinkwart

Czas i zegarki

 8 listopada 2026

TUTAJ wersja audio

CzasLato się kończy, robi się chłodniej, pora wracać do puchówek. Dziś na Samos temperatura spadła o trzy stopnie i jest tylko plus 31. Musieliśmy oddać klucze w recepcji koło 11-tej, samochód do 13-tej koło lotniska, mamy ponad godzinę czekania na check-in. Odlot jest o 16-tej, lot trwa dwie i pół godziny (ciekawe, że w tę stronę tylko dwie, czy dlatego, że wtedy lecieliśmy w dół mapy?), a w Pyrzowicach lądujemy o 17.30. To dlatego, że w Grecji zegarki wskazują o godzinę później niż w Polsce. Tam słońce pojawia się wcześniej, bo jest tam dalej na wschód. Ale przeświadczenie, że wschód jest szybciej jaśnie oświecony jest co prawda prawdziwe, ale nie musi być zadowalające: im dalej na wschód, tym wcześniej robi się ciemno. Zresztą, czas z tym wszystkim niewiele ma wspólnego. Jeszcze mniej zegarki – na szczęście te najpopularniejsze, komórkowe, same przestawiają się na czas lokalny. To jeszcze jeden dowód na prawdziwość teorii Einsteina o względności czasu. Co prawda, przypisywano mu także twierdzenie o tym, że czas nie istnieje, są tylko zegarki. A co istnieje, jak się nie ma zegarka?

No, w zasadzie niewiele: życie, Ziemia, wszechświat…Do czego właściwie potrzebny nam jest czas? Do określenia, czy coś jest punktualne? Przykład lotu z Pithagorio do Pyrzowic pokazuje, że nie koniecznie. Według Greków, lecimy od 16.00 do 18.30, według Polaków – od 15.00 do 17.30. A i tak lot się spóźnił, bez uzasadnionej przyczyny.

Lotnisko imienia starożytnego astronoma Arystarcha jak na razie jest puste. Na przeszło dwie godziny przed odlotem razem z nami jest w poczekalni jakieś 20 osób, z czego część to pracownicy obsługi. Wisi nad nami monitor z godzinami odlotów: cały plan dnia mieści się na jednym ekranie. Jeszcze jest sezon, więc lotów jest dużo, piętnaście. Poza sezonem dziennie odlatują dwa samoloty, czasem jeden – i to w zasadzie tylko do Aten. Ktoś ironicznie mówi, że w Radomiu to tyle odlatuje przez miesiąc… I to nie do Aten. Ale można liczyć, że w przyszłości to się zmieni. Na Samos oczywiście, bo wyspa robi się coraz popularniejsza. Co do Radomia, to lansujący go politycy muszą się postarać bardziej. Najlepiej, jakby koło Radomia w przyszłości pojawiło się jakieś morze.

Czy przyszłość w ogóle istnieje, nie tylko dla Samos i dla Radomia? Dziś nie, dziś przyszłości jeszcze nie ma. Przeszłości już nie ma. A teraźniejszość?

Wisława Szymborska w jednym ze swoich najsłynniejszych wierszy pisała:

Kiedy wymawiam słowo przyszłość,

pierwsza sylaba odchodzi już do przeszłości.

Kiedy wymawiam słowo cisza,

niszczę ją.

Kiedy wymawiam słowo nic

stwarzam coś, co nie mieści się w żadnym niebycie.

Początek formularza

Zatem, teraźniejszości także nie ma, bo każda jej sekunda właśnie przechodzi do przeszłości, której już nie ma. Co zatem definiuje czas? Wychodzi na to, że nic. No, a niczego też nie ma, prawda?

Ale zegarki na pewno istnieją. Zwłaszcza te szwajcarskie. Są równie realne, jak ser szwajcarski i czekolada Milka. Tyle że w serze szwajcarskim najistotniejsze są dziury, czyli jakby miejsca, gdzie sera nie ma, a Milka jest im smaczniejsza, tym bardziej niezdrowa. Co do mnie, jeszcze czasem noszę zegarek, ale tu, na Samos nie – bo poddając się reżimowi turystycznemu wstaję, kiedy mnie słońce obudzi, spać idę, kiedy butelka muscatu wysycha, albo jej zawartość robi się nieprzyjemnie ciepła, ciśnienia nie muszę mierzyć, bo w Grecji zawsze jest dobre, a liczby kroków lepiej nie liczyć, bo jest ich zawsze za dużo, jako że każdy z nich wykonany w temperaturze powyżej 30 stopni i po kamieniach ułożonych pięć tysięcy lat temu, musi się liczyć co najmniej podwójnie. Mam zegarek w komórce, ale nie chce mi się na niego patrzeć.

Jednak wiele osób nawet na plaży nosi na ręku chronometry wielkości budzików, kąpie się z nimi, choć nie widziałem, żeby w wodzie liczyli minuty wstrzymywania oddechu podczas nurkowania. Zapewne są drogie i dla nich ważne. W wiadomościach z Polski czytam, że prezes Polskiego Komitetu Olimpijskiego dostał od jakiegoś szemranego biznesmena szwajcarski zegarek Patek Philippe Calatrava z białego złota z czarną tarczą, o wartości 172 tysięcy złotych. Podobno kolejny do kolekcji, bo miał już modele za kilkanaście i kilkadziesiąt tysięcy złotych.

Zachodzę w głowę, po co komu taki zegarek. Ma podobno kopertę z białego złota, jest nakręcany przez sprężynę, która naciąga się, gdy ruszasz ręką, jak czytam w reklamie,

Dół formularza

 a kontrastujące żółte elementy na podziałce minutowej, sekundniku oraz na skórzanym pasku nadają zegarkowi dynamiczny, mniej formalny charakter.

Czy czas, którego – jak ustaliliśmy – w ogóle nie ma, na takim zegarku płynie szybciej, czy wolniej? Jak jesteśmy młodzi, to byśmy chcieli popchnąć czas, żeby płynął szybciej. Jak jesteśmy starzy – odwrotnie. Ale obawiam się, że nawet Patek z tym problemem się nie upora.

W domu (i poza nim, zwłaszcza na spacerach), noszę smartwatch za 120 złotych. Chinol, ale od trzech lat świetnie mi służy. Sam sobie kupiłem, nie powiem gdzie, bo trochę obciachowo. Drogi, jak na mnie, ale funkcjonalny. Nieduży, wygląda prawie jak prawdziwy zegarek. Co umie? Wszystko, czego mi potrzeba. Bada liczbę kroków i jak się ona ma do założonego optimum, tętno, ciśnienie krwi, poziom cukru, temperaturę ciała, niby sprawdza EKG, pokazuje kto dzwoni, jakbym chciał, to mogę przez niego rozmawiać, ale nie chcę, bo mówi za cicho, pokazuje datę i czas, wyświetla zawiadomienia z komunikatorów i poczty, SMS-y, alarmy, ma budzik, minutnik, kalkulator i całą masę innych rzeczy, z których nie korzystam. Nie spóźnia się i nie trzeba go nakręcać, a ładowana magnetycznie bateria starcza na tydzień – dziesięć dni, po czym ładuje się przez jakieś dwie godziny.

Zegarek pana Piesiewicza prawdopodobnie pokazuje same szczęśliwe godziny. W areszcie pewno zabrali go do depozytu i zabezpieczyli na tzw. poczet. Mój zegarek, którego marki nawet nie znam, ma co jakiś czas jedną, szczęśliwą godzinę: kiedy będąc u mojej ukochanej pani kardiolog, włączam go w momencie, kiedy ona klasycznym aparatem na pompkę i nadymany rękaw mierzy mi ciśnienie. A szczęśliwy moment jest wtedy, gdy różnice między aparatem a zegarkiem nie są większe niż 3-5 mm. I kiedy ciśnienie jest, zdaniem pani doktor, dobre.

Żeby tak było, muszę prawdopodobnie o odpowiedniej porze połknąć odpowiednie pigułki. Nie wiem czy muszę, ale tak robię. Niestety, mój zegarek, choć mi oczywiście o tym umie przypomnieć, ani nie załatwi mi recepty, ani nie wykupi ich w aptece, ani nie poda ze szklanką wody – muszę to zrobić sam. Biżuteria olimpijska za 172 tysiaki zapewne zastępuje wszystkie pigułki.

Check-in zaliczony, kontrola bezpieczeństwa zaliczona, boarding zaliczony, na pokładzie komórka wyłączona, czas start. Czasu nie ma, ale lot i tak trwa dwie i pół godziny. Potem na bagaż czekamy przeszło godzinę. Czyli per saldo, opuszczamy lotnisko w Pyrzowicach mniej więcej tak, jak nam zapowiedziano w Grecji. Jazda do domu – dwie i pół godziny. Po powrocie odnajduję zegarek i podłączam go do ładowania, bo jutro wracam do teraźniejszości. Aha, teraźniejszości nie ma. Wracam zatem do pracy. Ona, niestety, a może na szczęście – jest.

Inne komentarze i recenzje